Zlikwidowane połączenia autobusowej komunikacji publicznej na trasie Łapy-Białystok-Łapy były przedmiotem nadzwyczajnej sesji Rady Miejskiej, która odbyła się 12 stycznia.
Na nadzwyczajną sesję, ponieważ dotyczyła ważnego dla naszych mieszkańców tematu, przybyli goście reprezentuący spółkę PKS Nova: prezes Zbigniew Wojno, prokurent Adam Byglewski, kierownik Oddziału Centralnego Kacper Kajewski oraz rzecznik prasowy Olga Marszałek. Spośród zaproszonych radnych województwa podlaskiego przybył jedynie radny z naszego okręgu Robert Jabłoński. Zabrakło niestety przedstawicieli Urzędu Marszałkowskiego, którzy także otrzymali zaproszenie na sesję. Obecny był wicestarosta powiatu białostockiego Roman Czepe.
Na początek trochę faktów. Transport publiczny w Polsce odbywa się na podstawie Ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie drogowym. Ustawa ta bardzo jasno określa zasady jego organizacji. Określa, kto powinien i, kto może być "organizatorem" połączeń i, w jaki sposób wybiera się "operatora" - czyli mówiąc wprost przewoźnika. W naszym przypadku była to do tej pory PKS Nova SA - spółka w 100%, należącą do samorządu Województwa i podlegająca Marszałkowi Województwa.
W ustawie tej bardzo dokładnie jest określone kto powinien być "organizatorem" poszczególnych przewozów. Oczywiście, w przypadku najbardziej nas interesujących tras: Łapy-Białystok-Łapy takim organizatorem zgodnie z przytoczoną ustawą powinien być Marszałek Województwa Podlaskiego.
Z czego to wynika?
Z zestawienia definicji Ustawy o publicznym transporcie drogowym wynika, że:
- do zadań gmin należy organizowanie linii niewykraczających poza jej granice,
- do zadań powiatów należy organizowanie linii, które wykraczają poza granice pojedynczej gminy, lecz nie przekraczają granic powiatu,
- do województwa zaś należą linie o zasięgu ponad powiatowym na obszarze danego województwa.
Tylko w stosunku do takich linii komunikacyjnych konkretne jednostki samorządu są organizatorami i tylko w takim zakresie maja one podstawę do zawierania umów z operatorami i wydatkowania środków.
Uwzględniając zatem definicję poszczególnych rodzajów przewozów, przewóz wykonywany na liniach komunikacyjnych łączących miasta na prawach powiatu (miasto Białystok) z gminami ościennymi powinien być organizowany przez Marszałka Województwa, na terenie którego jednostki te są położone. Przewozy takie winny być bowiem traktowane jako przewozy wykonywane z przekroczeniem granic administracyjnych dwóch powiatów niezależnie od tego, czy miasto na prawach powiatu posiada status gminy. Miasto takie nie leży bowiem w granicach administracyjnych powiatu ziemskiego, stąd też przewozy będą miały charakter przewozów wojewódzkich.
Jednym z argumentów, że połączenia te zostały zamknięte lub zawieszone był ten, że Województwo Podlaskie nie może korzystać z dofinansowania z Funduszu Rozwoju Przewozów Autobusowych i powinny je finansować gminy, co trochę mija się z prawdą, ponieważ w poprzedniej kadencji samorząd Województwa Podlaskiego otrzymał takie dofinansowanie: w 2021 roku - ponad 11 mln zł, w 2022 r. prawie 7 mln zł - linki do artykułów: Nabór wniosków do Funduszu Rozwoju Przewozów Autobusowych w 2022 roku rozstrzygnięty oraz Fundusz Rozwoju Przewozów Autobusowych 2021. Wszystkie wnioski samorządów rozpatrzone pozytywnie
Na sesji, po burzliwej dyskusji, prezes PKS Nova SA Zbigniew Wojno przyznał, że Burmistrz Łap nie mógł być organizatorem połączeń na trasie Łapy-Białystok-Łapy, a zatem nie mógł też złozyć wniosku do Funduszu Rozwoju Przewozów Autobusowych w celu uzyskania dopłaty w wysokości 3 zł do tzw. wozokilometra.
Gmina Łapy złożyła taki wniosek do FRPA na przwozy na terenie gminy. Autobusy będą dwa razy dziennie zajeżdżały do Uhowa i zatrzymywały się przy ul. Białostockiej i ul. Kościelnej. Takie dofinansowanie Gmina Łapy otrzymała.
Uczestniczymy również w drugim wniosku. Kolejna trasa, która otrzymała dofinansowanie z tych środków i, do której już kolejny rok dopłacamy to trasa z Gminy Poświętne do centrum Łap. Realizujemy ją na podstawie porozumeinia międzygminnego, aby mieszkańcy Daniłowa Dużego i Małego oraz Dębowiny i Szołajd mogli dojechać do Łap.
Dzięki organizacji tej sesji oraz nagłośnieniu tego ważnego dla części naszych mieszkańców problemu, przedstawiciele Spólki zmienieli zdanie - teraz nagle pojawiła się możliwość, że gdy każda gmina na trasie tych połączeń dofinansuje odcinki na własnym terenie to jest szansa na powrót tych połączeń. O tym burmistrz Krzysztof Gołaszewski będzie rozmawiał na najbliszym spotkaniu z przedstawicielami przewoźnika tj. PKS Nova SA.